Kỹ thuật nung đốt là gì?
Kỹ thuật nung đốt là quá trình đưa sản phẩm đã tạo hình vào môi trường nhiệt (lò nung) với nhiệt độ và thời gian được kiểm soát nhằm làm vật liệu đạt trạng thái ổn định. Trong quá trình này, nước liên kết bị loại bỏ, cấu trúc vật liệu thay đổi và các phản ứng hóa lý diễn ra, giúp sản phẩm trở nên cứng, bền và sẵn sàng sử dụng hoặc phủ men.
Kỹ thuật nung đốt, phân loại
Vai trò của kỹ thuật nung đốt trong tạo hình
Hoàn thiện cấu trúc vật liệu
Nung giúp sản phẩm chuyển từ trạng thái mềm, dễ vỡ sang trạng thái cứng và ổn định, đảm bảo khả năng sử dụng lâu dài.
Quyết định chất lượng thẩm mỹ
Nhiệt độ nung ảnh hưởng trực tiếp đến màu đất, màu men, độ bóng – mờ và các hiệu ứng bề mặt của sản phẩm.
Đảm bảo độ bền và an toàn sử dụng
Nung đúng kỹ thuật giúp sản phẩm chịu lực tốt, ít nứt vỡ và phù hợp cho các ứng dụng sinh hoạt hoặc trang trí.
Kiểm soát hiệu ứng sáng tạo
Nhiều hiệu ứng đặc biệt như nứt men, loang màu, chuyển sắc chỉ xuất hiện khi kiểm soát đúng quá trình nung.
Phân loại kỹ thuật nung đốt
Phân loại theo nhiệt độ nung
Nung thấp (Low-fire)
- Nhiệt độ khoảng 800 – 1.050°C
- Màu sắc tươi, men dễ kiểm soát
- Thường dùng cho đồ trang trí, thủ công mỹ nghệ
Nung trung (Mid-fire)
- Nhiệt độ khoảng 1.100 – 1.200°C
- Cân bằng giữa độ bền và thẩm mỹ
- Phổ biến trong gốm ứng dụng và đào tạo
Nung cao (High-fire)
- Nhiệt độ trên 1.250°C
- Độ bền cao, màu men trầm và tự nhiên
- Dùng cho sứ, gốm cao cấp, tác phẩm nghệ thuật
Phân loại theo phương pháp nung
Nung điện
- Dễ kiểm soát nhiệt độ
- Phù hợp đào tạo và xưởng nhỏ
Nung gas
- Tạo hiệu ứng màu tự nhiên
- Linh hoạt cho sản xuất thủ công
Nung củi
- Mang tính truyền thống, hiệu ứng ngẫu nhiên
- Thường dùng trong gốm nghệ thuật
Nung Raku
- Nung nhanh, làm nguội đột ngột
- Tạo hiệu ứng nứt và màu đặc trưng
Học kỹ thuật nung đốt sẽ được học gì?
Kiến thức cơ sở
Vật liệu & nhiệt học
- Tính chất vật liệu khi gặp nhiệt
- Giới hạn chịu nhiệt của đất và men
Nguyên lý lò nung
- Cấu tạo các loại lò
- Dòng nhiệt và phân bố nhiệt
Kỹ năng kỹ thuật
Quy trình nung
- Chuẩn bị sản phẩm trước nung
- Cài đặt nhiệt độ, thời gian và chu trình nung
Kiểm soát rủi ro
- Tránh nứt vỡ, cong méo
- Xử lý sự cố trong quá trình nung
Kiến thức chuyên ngành
Nung bisque & nung men
- Phân biệt các lần nung
- Lựa chọn nhiệt độ phù hợp từng giai đoạn
Hiệu ứng nhiệt & sáng tạo
- Tạo hiệu ứng bề mặt bằng nhiệt
- Kết hợp nung với phủ men